10-1

ความหมายของการประเมินหลักสูตร


รุจิร์ ภู่สาระ (2551: 159)
กล่าวว่า การประเมินหลักสูตรอาจให้ความหมายได้ดังต่อไปนี้
1. การวัดผลการปฏิบัติของผู้เรียนตามจุดประสงค์ที่กำหนดไว้ในเชิงปริมาณ
2. การเปรียบเทียบพฤติกรรมการปฏิบัติของผู้เรียนกับมาตรฐาน
3. การอธิบายและตัดสินใจเกี่ยวกับหลักสูตร
4. การอธิบายและตัดสินใจเกี่ยวกับหลักสูตร และการเลือกวิเคราะห์ข้อมูลและการเลือกวิเคราะห์ข้อมูล 
ที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจเรื่องหลักสูตร
5. การใช้ความรู้เกี่ยวกับวิชาชีพในการตัดสินใจเกี่ยวกับการนำหลักสูตรไปใช้ 

1. การประเมินภายนอก (External Evaluation)

โดยปกติเป็นบุคลากรที่มีความรู้ความชำนาญซึ่งอยู่นอกระบบเป็นผู้ประเมิน ปัจจัยในการประเมินภายนอก ได้แก่ความต้องการความเป็นอิสระ และความต้องการของกฎหมายหรือนโยบาย
2. การประเมินภายใน (Internal Evaluation)
สามารถอยู่บนพื้นฐานของการกระจายอำนาจทางการศึกษา (Decentralized) หรือไม่ก็ได้โดยแต่ละสถาบันการศึกษาออกแบบควบคุมระบบและประเมินผลเพื่อ ให้ได้ข้อมูลย้อนกลับ สำหรับทบทวนเนื้อหาการเรียนรู้ในขณะที่ใช้หลักสูตร
การประเมินภายนอกและภายในมีความจำเป็นและควรดำเนินการทั้งสองระบบ เพราะ การประเมินแต่ละระบบ มีเป้าหมายในการประเมินที่แตกต่างกัน ดังนั้น การประเมินทั้งสองระบบจะครอบคลุมเป้าหมายของการประเมินหลักสูตร
1. การประเมินเพื่อวินิจฉัย (Diagnostic Evaluation)
วิธีนี้ใช้ในช่วงเริ่มต้นของโปรแกรม โดยการตัดสินใจเกี่ยวกับ ส่วนต่างๆของหลักสูตร เพื่อให้ข้อมูลที่จำเป็นสำหรับการออกแบบ โปรแกรมมีความเหมาะสมสำหรับการพัฒนาหลักสูตรต่อไป 
2. การประเมินระหว่างดำเนินการ (Formative Evaluation) 

เป็นการประเมินระหว่างกระบวนการอย่างต่อเนื่องโดยวางแผน กับบุคลากรทางการศึกษา ดูการเปลี่ยนแปลงของผู้เรียน และเนื้อหา
ในหลักสูตร ผู้ที่ประเมินประเภทนี้ คือผู้ที่อยู่ในโปรแกรมในระบบการศึกษา
ดังกล่าว โดยปกติผู้วางแผนหลักสูตรจะใช้ผลจากการประเมินปรับปรุง จากการนำหลักสูตรไปใช้
3. การประเมินสรุป (Summative Evaluation) 
เป็นการประเมินขณะสิ้นสุดโปรแกรม โดยตัดสินความสำเร็จตลอดเวลา สรุปความก้าวหน้าของโปรแกรมและรายงานผลการประเมินไปยังผู้มีส่วน
เกี่ยวข้อง ผู้ประเมินในประเภทนี้มักจะมาจากภายนอก ซึ่งมีความรู้
ความชำนาญและมีความเป็นอิสระคือไม่มีส่วนได้ส่วนเสียกับผลการประเมิน

สิ่งที่ต้องประเมินในหลักสูตร
การประเมินความก้าวหน้าเพื่อมุ่งปรับปรุงแก้ไขหลักสูตรในช่วงเวลาต่างๆ กัน
เป็นสำคัญ หรือจะเป็นการประเมินผลสรุปเพื่อมุ่งการตัดสินว่าหลักสูตรนั้นควร ดำเนินการต่อหรือยกเลิก ควรมีการประเมินให้ต่อเนื่องกัน ดังนั้น การประเมินหลักสูตร จึงประกอบไปด้วยการประเมินสิ่งต่อไปนี้
1. การประเมินเอกสารหลักสูตร
เป็นการตรวจสอบคุณภาพขององค์ประกอบต่างๆของหลักสูตรว่าจุดหมาย จุดประสงค์ โครงสร้างเนื้อหาสาระ และวิธีการวัดและประเมินผลนักเรียน มีความสอดคล้องเหมาะสม ครอบคลุมและถูกต้องตามหลักการพัฒนาหลักสูตร หรือไม่ ภาษาที่ใช้สามารถสื่อให้เข้าใจ และมีความชัดเจนในการนำไปสู่ การปฏิบัติหรือไม่ การประเมินเอกสารหลักสูตรเป็นการตรวจสอบคุณภาพ ของหลักสูตรว่ามีความเหมาะสมดีและถูกต้องตามหลักการพัฒนาหลักสูตร
เพียงใด 
เป็นการตรวจสอบว่าหลักสูตรสามารถนำไปใช้ได้ดีกับ สถานการณ์จริงเพียงใด การจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตร ทำอย่างไร มีปัญหาอุปสรรคอะไรในการใช้หลักสูตรเพื่อจะได้ แก้ไขปรับปรุงให้ดีขึ้น และสามารถใช้หลักสูตรได้อย่างมี ประสิทธิภาพ และเกิดประสิทธิผล
3. การประเมินผลสัมฤทธิ์ของหลักสูตร
เป็นการตรวจสอบผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียน ซึ่งประกอบไปด้วย ผลสัมฤทธิ์ทางวิชาการ คือ คะแนนที่เกิดขึ้นในภาควิชาต่างๆ และผลสัมฤทธิ์ที่ไม่ใช่วิชาการก็คือคุณลักษณะอันพึงประสงค์
4. การประเมินระบบหลักสูตร
เป็นการประเมินหลักสูตรในลักษณะที่มีความสมบูรณ์ และมีความซับซ้อนมาก การประเมินระบบหลักสูตรจะมี ความเกี่ยวข้องกับองค์ประกอบอื่นที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับหลักสูตรด้วย

อ้างอิง  https://prezi.com/twqtuzbw0i2c/presentation/